Tổng hợp 150 cấu trúc ngữ pháp HSK 5 theo 4 nhóm ngữ nghĩa

Trọn bộ ngữ pháp HSK 5 phiên bản 2.0 và 3.0, có giải thích chi tiết cách dùng và ví dụ minh họa rõ ràng, giúp bạn nắm chắc kiến thức và vận dụng dễ dàng.
Vân Anh 云英 Vân Anh 云英
Ngày đăng:
Cập nhật lần cuối:
Quy tắc biên tập

Ngữ pháp HSK 5 ở hệ 6 bậc (2.0) có 140 cấu trúc, hệ 9 bậc (3,0) có 71 cấu trúc. Để tối ưu hóa việc học, toàn bộ cấu trúc đã được Học Bá Education gom gọn lại thành 4 nhóm ngữ nghĩa rõ ràng giúp bạn tra cứu tại một nơi duy nhất. Hãy cùng khám phá trọn bộ ngữ pháp HSK 5 của cả hai phiên bản và những cấu trúc "vàng" thường xuất hiện trong đề thi ngay sau đây!

1. Ngữ pháp HSK 5 (2.0 & 3.0) gồm bao nhiêu cấu trúc?

Tổng số cấu trúc ngữ pháp

  • HSK 5 (phiên bản 2.0): 162 cấu trúc.

  • HSK 5 (phiên bản 3.0): 71 cấu trúc.

Hệ thống hóa tất cả ngữ pháp HSK 5 giúp bạn học hiệu quả hơn
Hệ thống hóa tất cả ngữ pháp HSK 5 giúp bạn học hiệu quả hơn

Bảng so sánh chi tiết đặc điểm ngữ pháp

Đặc điểm

Số lượng cấu trúc

Chi tiết

Cấu trúc chung

36

Câu phức (尽管……但是……, 即使……也……, 一旦……就……), câu đặc biệt (把字句, 被动句, 比较句), và các loại bổ ngữ (趋向, 程度, 可能, 状态).

Chỉ có trong 2.0

125

Trạng từ và phó từ mang tính liệt kê (ví dụ: chỉ mức độ, tần suất, thái độ…). Các cách dùng từ riêng lẻ theo từ loại (副词、介词…) thay vì cấu trúc hoàn chỉnh.

Mới thêm trong 3.0

35

Cấu trúc khẩu ngữ (X 也不是,Y 也不是…), cấu trúc nghị luận (为的是…, 以便…), và liên kết đoạn (代词复指, 省略). 

Bảng phân bổ HSK 5 ngữ pháp theo nhóm chức năng

Tên nhóm

Số cấu trúc 2.0

Số cấu trúc 3.0

Đặc điểm thay đổi

Nhóm Quan hệ logic ★

40

16

Ở phiên bản 3.0, nhóm này được bổ sung thêm các cấu trúc giả thuyết và tương phản nhằm hỗ trợ tốt hơn cho kỹ năng viết luận.

Nhóm Hư từ & Mức độ

46

15

Các đơn vị có ý nghĩa tương đồng được lược giản, chỉ giữ lại những từ có sắc thái biểu đạt rõ ràng và nổi bật.

Nhóm Bổ ngữ & Giới từ ★

38

18

Nội dung được tinh gọn bằng cách giảm bớt các bổ ngữ kết quả, đồng thời tập trung vào giới từ biểu thị phạm vi và đối tượng.

Nhóm Câu đặc biệt 

38

22

Các câu cảm thán được loại bỏ và thay thế bằng các cấu trúc phản vấn và nhấn mạnh mang tính học thuật hơn.

Ký hiệu đánh dấu: ★ = Trọng tâm đề thi (thường xuất hiện trong phần Đọc hiểu và Viết).

Nhóm Quan hệ logic là phần quan trọng nhất ở cả hai phiên bản, nhưng 3.0 yêu cầu khả năng kết nối các vế câu phức tạp hơn để thể hiện tư duy phản biện.

2. Bảng tổng hợp toàn bộ ngữ pháp HSK 5 phiên bản 2.0

Học Bá Education sẽ hệ thống hóa các điểm ngữ pháp HSK 5 trọng tâm trong phiên bản 2.0 (khoảng 140 cấu trúc), nhằm giúp người học nắm được cách tổ chức và vận hành của ngôn ngữ. Từ đó, bạn có thể xử lý hiệu quả các đoạn văn dài và nâng cao khả năng viết luận một cách logic, mạch lạc hơn.

2.1. Nhóm Quan hệ logic 

Nhóm này gồm 40 cấu trúc dùng để diễn đạt mối quan hệ nhượng bộ, điều kiện, nguyên nhân-kết quả và giả định. Đây là nhóm chiếm tỉ trọng cao nhất trong bài thi, đặc biệt là phần Viết và Đọc hiểu đoạn văn dài.

STT

Cấu trúc

Công thức

Ví dụ

Ghi chú

1

★ 尽管...还是 /jǐnguǎn... háishi/ (Mặc dù... vẫn)

尽管 + [Sự thật], Chủ ngữ + 还是 + [Kết quả]

尽管下雨,他还是来了。 (Mặc dù mưa, anh ấy vẫn đến.)

Nhấn mạnh kết quả không đổi dù có trở ngại.

2

★ 虽然... nhưng /suīrán... dànshì/ (Tuy... nhưng)

虽然 + [Sự thật], 但是 + [Kết quả nghịch đối]

虽然汉语很难,但是我很喜欢。 (Tuy tiếng Trung khó, nhưng tôi rất thích.)

Cấu trúc nhượng bộ phổ biến nhất.

3

★ 即使... cũng /jíshǐ... yě/ (Ngay cả khi... cũng)

即使 + [Giả thuyết], Chủ ngữ + 也 + [Kết quả]

即使你不说,我也 biết. (Ngay cả khi bạn không nói, tôi cũng biết.)

Dùng cho giả định, kết quả vẫn xảy ra dù điều kiện thế nào.

4

★ 一旦...就 /yīdàn... jiù/ (Một khi... thì)

一旦 + [Điều kiện], Chủ ngữ + 就 + [Kết quả]

一旦下定决心,就不要放弃。 (Một khi đã hạ quyết tâm thì đừng bỏ cuộc.)

Nhấn mạnh sự thay đổi mạnh mẽ sau điều kiện.

5

★ 不但...而且 /bùdàn... érqiě/ (Không những... mà còn)

不但 + [A], 而且 + [B]

他不但聪明,而且很努力。 (Anh ấy không những thông minh mà còn rất nỗ lực.)

Quan hệ tăng tiến, B bổ sung ý nghĩa cho A.

6

★ 不仅...还 /bùjǐn... hái/ (Không chỉ... còn)

不仅 + [Ý A], Chủ ngữ + 还 + [Ý B]

他不仅会说英语,还会说法语。 (Anh ấy không chỉ biết nói tiếng Anh, còn biết nói tiếng Pháp.)

Cách nói linh hoạt hơn của cấu trúc tăng tiến.

7

★ 不但...还 /bùdàn... hái/ (Không những... còn)

不但 + [A], 还 + [B]

这样吃不但健康,还省钱。 (Ăn thế này không những khỏe mạnh mà còn tiết kiệm tiền.)

Tương tự cấu trúc số 5.

8

★ 与其...不如 /yǔqí... bùrú/ (Thay vì... chi bằng)

与其 + [Lựa chọn A], 不如 + [Lựa chọn B]

与其坐着等, 不如现在出发。 (Thay vì ngồi đợi, chi bằng bây giờ xuất phát.)

So sánh hai phương án, khẳng định B tốt hơn.

9

★ 宁可...也不 /nìngkě... yě bù/ (Thà... còn hơn không)

宁可 + [Lựa chọn A], 也不 + [Lựa chọn B]

我宁可饿着,也不吃这种药。 (Tôi thà chịu đói chứ không uống loại thuốc này.)

Chấp nhận A để tránh B (tệ hơn).

10

★ 不是...而是 /búshì... érshì/ (Không phải... mà là)

Chủ ngữ + 不是 + [Nội dung A], 而是 + [Nội dung B]

这不是我的,而是 his. (Đây không phải của tôi mà là của anh ấy.)

Phủ định A để khẳng định B là đúng.

11

★ 因为...所以 /yīnwèi... suǒyǐ/ (Vì... nên)

因为 + [Nguyên nhân], 所以 + [Kết quả]

因为天黑了,所以我要回家。 (Vì trời tối nên tôi phải về nhà.)

Cấu trúc nhân quả cơ bản.

12

★ 由于...因此 /yóuyú... yīncǐ/ (Do... cho nên)

Due to + [Nguyên nhân], 因此 + [Kết quả]

由于堵车,因此他迟到了。 (Do tắc đường nên anh ấy đến muộn.)

Trang trọng hơn "vì... nên".

13

★ ...,因而... /yīn'ér/ (..., do đó...)

[Sự việc], 因而 + [Kết quả]

他 làm việc nỗ lực, 因而得到了奖励。 (Anh ấy nỗ lực nên đã nhận phần thưởng.)

Liên từ nối vế kết quả.

14

★ ...,从而... /cóng'ér/ (..., từ đó...)

[Phương thức], 从而 + [Kết quả]

提高效率,从而增加收入。 (Nâng cao hiệu suất, từ đó tăng thu nhập.)

Kết quả trực tiếp từ hành động trước.

15

★ 既然...就 /jìrán... jiù/ (Đã... thì)

既然 + [Sự thật], Chủ ngữ + 就 + [Lời khuyên]

既然你病了,就好好休息吧。 (Đã ốm rồi thì hãy nghỉ ngơi cho tốt.)

Dựa vào thực tế đưa ra giải pháp.

16

★ 要是...就 /yàoshi... jiù/ (Nếu như... thì)

要是 + [Giả thuyết], Chủ ngữ + 就 + [Hành động]

要是明天不下雨,我就去。 (Nếu mai không mưa thì tôi đi.)

Dùng nhiều trong khẩu ngữ.

17

★ Nếu... thì /rúguǒ... jiù/ (Nếu... thì)

Nếu + [Giả thuyết], Chủ ngữ + 就 + [Hành động]

如果有困难,就告诉我。 (Nếu có khó khăn thì nói với tôi.)

Cấu trúc giả thiết phổ biến.

18

★ 假如...就 /jiǎrú... jiù/ (Giả sử... thì)

假如 + [Giả thuyết], Chủ ngữ + 就 + [Hành động]

假如我有钱,我就去旅游。 (Giả sử tôi có tiền, tôi sẽ đi du lịch.)

Trang trọng hơn "nếu".

19

★ 除非...才 /chúfēi... cái/ (Chỉ khi... mới)

除非 + [Điều kiện duy nhất], Chủ ngữ + 才 + [Kết quả]

除非你求 me, 我才帮你。 (Chỉ khi bạn cầu xin, tôi mới giúp.)

Nhấn mạnh điều kiện bắt buộc.

20

★ 除非...否则 / 不然 /chúfēi... fǒuzé / bùrán/ (Trừ khi... nếu không)

除非 + [Điều kiện], 否则/不然 + [Kết quả xấu]

除非你去,否则我就不去。 (Trừ khi bạn đi, nếu không tôi không đi.)

Nếu không có điều kiện vế đầu, vế sau sẽ xảy ra.

21

★ 即便...也 /jíbiàn... yě/ (Cho dù... cũng)

即便 + [Giả thiết nhượng bộ], Chủ ngữ + 也 + [Hành động]

即便很辛苦,他也坚持学习。 (Cho dù vất vả, anh ấy cũng kiên trì học.)

Văn viết của "即使".

22

★ 哪怕... cũng /nǎpà... yě/ (Dù cho... cũng)

哪怕 + [Giả thuyết cực đoan], Chủ ngữ + 也 + [Kết quả]

哪怕是一分钱,也很重要。 (Dù chỉ một xu cũng rất quan trọng.)

Nhấn mạnh mức độ cực hạn.

23

★ 就算... cũng /jiùsuàn... yě/ (Dù có... cũng)

就算 + [Giả thuyết], Chủ ngữ + 也 + [Kết quả]

就算你不去,我也要去。 (Dù bạn không đi, tôi cũng đi.)

Khẩu ngữ thân mật.

24

★ 不管...都 /bùguǎn... dōu/ (Bất kể... đều)

不管 + [Điều kiện bất kỳ], Chủ ngữ + 都 + [Kết quả]

不管天气好坏,他都跑步。 (Bất kể thời tiết thế nào anh ấy đều chạy.)

Kết quả không đổi bất chấp ngoại cảnh.

25

★ 无论...都 /wúlùn... dōu/ (Bất luận... đều)

无论 + [Lựa chọn/Nghi vấn], Chủ ngữ + 都 + [Kết quả]

无论你怎么说,我都 không tin. (Bất luận bạn nói gì tôi cũng không tin.)

Trang trọng hơn "ngay cả khi".

26

★ 或者...或者 /huòzhě... huòzhě/ (Hoặc là... hoặc là)

或者 + [Phương án A], 或者 + [Phương án B]

或者你去,或者他去。 (Hoặc là bạn đi, hoặc là anh ấy đi.)

Liệt kê các khả năng (câu trần thuật).

27

★ 要么...要么 /yàome... yàome/ (Hoặc... hoặc)

要么 + [A], 要么 + [B]

要么现在走,要么等一小时。 (Hoặc đi ngay, hoặc đợi một tiếng.)

Lựa chọn dứt khoát 1 trong 2.

28

★ 或是...或是 /huòshì... huòshì/ (Hoặc là... hoặc là)

或是 + [A], 或是 + [B]

或是看书,或是听音乐。 (Hoặc là xem sách, hoặc là nghe nhạc.)

Tương tự "或者".

29

★ 不是...就是 /búshì... jiùshì/ (Không phải... thì là)

Chủ ngữ + 不是 + [A], 就是 + [B]

他不是在教室,就是在宿舍。 (Anh ấy không ở lớp thì ở ký túc xá.)

Khẳng định thuộc một trong hai trường hợp.

30

★ 一边...一边 /yībiān... yībiān/ (Vừa... vừa)

Chủ ngữ + 一边 + [Hành động 1], 一边 + [Hành động 2]

我一边吃饭,一边看电视。 (Tôi vừa ăn cơm vừa xem tivi.)

Hai hành động song song.

31

★ 先...然后 /xiān... ránhòu/ (Trước tiên... sau đó)

先 + [Hành động 1], 然后 + [Hành động 2]

先洗手,然后再吃饭。 (Trước tiên rửa tay, sau đó ăn cơm.)

Trình tự thời gian.

32

★ ……以后…… /yǐhòu/ (Sau khi...)

[Hành động / Thời gian] + 以后

毕业以后,我想去中国。 (Sau khi tốt nghiệp, tôi muốn đi Trung Quốc.)

Mốc thời gian sau.

33

★ ……之前…… /zhīqián/ (Trước khi...)

[Hành động / Thời gian] + 之前

睡觉之前,别喝咖啡。 (Trước khi ngủ đừng uống cà phê.)

Mốc thời gian trước.

34

★ ……的时候…… /de shíhou/ (Khi.../ Lúc...)

[Trạng thái / Hành động] + 的时候

我生病的时候,他在照顾我。 (Khi tôi ốm, anh ấy đã chăm sóc tôi.)

Chỉ thời điểm xảy ra.

35

★ 与此同时 /yǔcǐ tóngshí/ (Cùng lúc đó)

[Vế 1]. 与此同时, [Vế 2]

他在看书,与此同时妻子在做饭。 (Anh ấy đọc sách, cùng lúc đó vợ nấu cơm.)

Nối hai sự việc đồng thời.

36

★ ……,为的是…… /wèi de shì/ (..., vì để...)

[Hành động], 为的是 + [Mục đích]

他拼命工作,为的是多赚点钱。 (Anh ấy liều mình làm việc để kiếm thêm tiền.)

Chỉ mục đích hành động.

37

★ ……,以便…… /yǐbiàn/ (..., để...)

[Hành động], 以便 + [Kết quả thuận lợi]

请留下电话,以便 liên lạc. (Vui lòng để lại số điện thoại để tiện liên lạc.)

Nhằm tạo thuận lợi cho việc sau.

38

★ 没有...就没有 /méiyǒu... jiù méiyǒu/ (Không có... thì không có)

没有 + [A], 就没有 + [B]

没有你的帮助,就没有我的成功。 (Không có bạn giúp thì không có tôi thành công.)

Nhấn mạnh tầm quan trọng của A đối với B.

39

★ 再...也 /zài... yě/ (Dù có... đi nữa cũng)

再 + [Tính từ], Chủ ngữ + 也 + [Phủ định]

你再快,也追不上他。 (Bạn có nhanh đến mấy cũng không đuổi kịp.)

Nhấn mạnh mức độ không đổi của kết quả.

40

★ 越...越 /yuè... yuè/ (Càng... càng)

越 + [Trạng thái A], 越 + [Trạng thái B]

汉语越学越有意思。 (Tiếng Trung càng học càng thú vị.)

Biến đổi theo mức độ tăng dần.

Lưu ý:

  • Mức độ thực tế (尽管 vs 即使 vs 哪怕): 尽管 (mặc dù) dùng cho sự thật đã xảy ra hoặc đã được xác nhận; 即使 (cho dù) dùng cho giả định có khả năng xảy ra trong tương lai; 哪怕 (dù cho, kể cả) dùng cho giả định cực đoan, nhằm nhấn mạnh mức độ quyết tâm hoặc nhượng bộ cao nhất.

  • Sắc thái điều kiện (除非 vs 只有): 除非 (trừ khi) nhấn mạnh tính loại trừ, thường hàm ý nếu không đáp ứng điều kiện thì sẽ dẫn đến kết quả (thường tiêu cực); 只有 (chỉ có... mới) biểu thị điều kiện cần và duy nhất, mang sắc thái trung tính và khách quan hơn.

  • Vị trí và sắc thái (由于 vs 因为): 由于 (do, bởi vì) mang sắc thái trang trọng, thiên về văn viết và thường đứng ở đầu câu; 因为 (vì) linh hoạt hơn, dùng được trong cả văn nói lẫn văn viết và có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trong câu. 

2.2. Nhóm Hư từ & Mức độ

Nhóm này gồm 46 cấu trúc, tập trung vào các phó từ chỉ mức độ, tần suất và các hư từ dùng để bổ sung sắc thái biểu cảm cho câu.

STT

Cấu trúc

Công thức

Ví dụ

Ghi chú

1

★ 非常 /fēicháng/ (Rất, vô cùng)

非常 + Tính từ / Động từ tâm lý

他非常喜欢中国菜。 (Anh ấy rất thích món ăn Trung Quốc.)

Mức độ cao hơn "很".

2

★ 很 /hěn/ (Rất)

很 + Tính từ / Động từ tâm lý

他的汉语很好。 (Tiếng Trung của anh ấy rất tốt.)

Phổ biến nhất, đôi khi chỉ dùng để cân bằng câu.

3

★ 太...了 /tài... le/ (Quá...)

太 + Tính từ + 了

这个苹果太大了。 (Quả táo này to quá.)

Thường biểu thị cảm thán hoặc không hài lòng.

4

★ 真 /zhēn/ (Thật là)

真 + Tính từ

这里的风景真漂亮! (Phong cảnh ở đây thật là đẹp!)

Dùng trong câu cảm thán, nhấn mạnh cảm xúc người nói.

5

★ 挺 /tǐng/ (Khá là)

挺 + Tính từ + (的)

那个电影挺有意思的。 (Bộ phim đó khá là hay.)

Sắc thái nhẹ nhàng, dùng nhiều trong khẩu ngữ.

6

过于 /guòyú/ (Quá mức)

过于 + Tính từ / Động từ

你不要过于担心。 (Bạn không nên lo lắng quá mức.)

Thường dùng cho các tính từ không mong muốn.

7

格外 /géwài/ (Lạ thường, đặc biệt)

格外 + Tính từ

今天的阳光格外灿烂。 (Ánh nắng hôm nay rạng rỡ lạ thường.)

Dùng khi có sự so sánh với bình thường.

8

分外 /fènwài/ (Hết sức, đặc biệt)

分外 + Tính từ

月到中秋分外明。 (Trăng đến trung thu hết sức sáng.)

Thường dùng trong văn viết hoặc thơ ca.

9

尤其 /yóuqí/ (Đặc biệt là)

尤其 + 是 / Tính từ

我喜欢运动,尤其是足球。 (Tôi thích thể thao, đặc biệt là bóng đá.)

Nhấn mạnh một đối tượng nổi bật trong một tổng thể.

10

特别 /tèbié/ (Đặc biệt, vô cùng)

特别 + Tính từ / Động từ

那个老师讲得特别生动。 (Thầy giáo đó giảng bài vô cùng sinh động.)

Tương đương "非常" nhưng nhấn mạnh tính riêng biệt.

11

更 /gèng/ (Hơn nữa, càng)

更 + Tính từ

他的汉语比我更好。 (Tiếng Trung của anh ấy tốt hơn tôi.)

Dùng trong cấu trúc so sánh.

12

更加 /gèngjiā/ (Càng, thêm nữa)

更加 + Tính từ / Động từ

我们要更加努力。 (Chúng ta cần phải nỗ lực thêm nữa.)

Trang trọng hơn "更".

13

越来越 /yuè lái yuè/ (Càng ngày càng)

越来越 + Tính từ / Động từ

天气越来越冷了。 (Thời tiết càng ngày càng lạnh rồi.)

Biểu thị sự biến đổi theo thời gian.

14

稍微 /shāowēi/ (Hơi, một chút)

稍微 + Tính từ / Động từ

请稍微等一下。 (Vui lòng đợi một chút.)

Thường đi cùng "一点儿" hoặc "一下".

15

稍 /shāo/ (Hơi)

稍 + Tính từ / Động từ

稍后片刻。 (Chờ trong giây lát.)

Viết tắt của "稍微", dùng trong văn viết trang trọng.

16

有点儿 /yǒudiǎnr/ (Hơi...)

有点儿 + Tính từ (tiêu cực)

今天天气有点儿热。 (Hôm nay trời hơi nóng.)

Thường dùng cho cảm giác không hài lòng.

17

有些 /yǒuxiē/ (Có chút, hơi)

有些 + Tính từ / Động từ

他的话听起来有些道理。 (Lời anh ấy nói nghe có vẻ có chút đạo lý.)

Trang trọng hơn "有点儿".

18

一点儿 /yīdiǎnr/ (Một chút)

Tính từ + 一点儿

这种药喝了会好一点儿。 (Uống thuốc này sẽ tốt hơn một chút.)

Dùng sau tính từ để so sánh mức độ.

19

几乎 /jīhū/ (Hầu như, suýt nữa)

几乎 + Động từ / Tính từ

这个任务几乎完成了。 (Nhiệm vụ này hầu như đã hoàn thành.)

Chỉ mức độ rất gần với toàn bộ.

20

差点儿 /chàdiǎnr/ (Suýt nữa)

差点儿 + Động từ

我今天差点儿迟到。 (Hôm nay tôi suýt nữa thì muộn.)

Chỉ một sự việc không mong muốn gần như đã xảy ra.

21

已经 /yǐjīng/ (Đã)

已经 + Động từ + (了)

我已经吃过饭了。 (Tôi đã ăn cơm rồi.)

Chỉ hành động đã hoàn tất.

22

刚 /gāng/ (Vừa mới)

刚 + Động từ

他刚走。 (Anh ấy vừa mới đi.)

Chỉ hành động vừa xảy ra cách đây rất ngắn.

23

刚刚 /gānggāng/ (Vừa mới xong)

刚刚 + Động từ

比赛刚刚结束。 (Trận đấu vừa mới kết thúc.)

Nhấn mạnh thời gian vừa mới xảy ra hơn cả "刚".

24

正在 /zhèngzài/ (Đang)

正在 + Động từ

我们正在上课。 (Chúng tôi đang lên lớp.)

Nhấn mạnh quá trình của hành động.

25

正 /zhèng/ (Đúng lúc đang)

正 + Động từ

我正想找你呢。 (Tôi đúng lúc đang muốn tìm bạn đây.)

Nhấn mạnh điểm thời gian xảy ra hành động.

26

就 /jiù/ (Thì, ngay)

Điều kiện + 就 + Kết quả

只要努力,就能成功。 (Chỉ cần nỗ lực thì sẽ thành công.)

Nhấn mạnh sự việc xảy ra sớm hoặc thuận lợi.

27

才 /cái/ (Mới)

Thời gian + 才 + Động từ

他十点才起床。 (10 giờ anh ấy mới ngủ dậy.)

Nhấn mạnh sự việc xảy ra muộn hoặc không thuận lợi.

28

还 /hái/ (Vẫn, còn)

还 + Động từ / Tính từ

他还没来。 (Anh ấy vẫn chưa đến.)

Chỉ sự tiếp diễn hoặc bổ sung.

29

又 /yòu/ (Lại)

又 + Động từ (đã xảy ra)

今天又下雨了。 (Hôm nay lại mưa rồi.)

Lặp lại hành động trong quá khứ.

30

再 /zài/ (Lại)

再 + Động từ (chưa xảy ra)

请再说一遍。 (Vui lòng nói lại một lần nữa.)

Lặp lại hành động trong tương lai.

31

常常 /chángcháng/ (Thường xuyên)

常常 + Động từ

我常常去图书馆。 (Tôi thường xuyên đi thư viện.)

Chỉ tần suất xảy ra nhiều.

32

经常 /jīngcháng/ (Thường xuyên)

经常 + Động từ

这里的气候经常变化。 (Khí hậu ở đây thường xuyên thay đổi.)

Có thể làm tính từ, mang tính quy luật hơn "常常".

33

时常 /shícháng/ (Thường thường)

时常 + Động từ

爷爷时常想起过去的事情。 (Ông nội thường thường nhớ về chuyện quá khứ.)

Dùng nhiều trong văn viết.

34

偶尔 /ǒu'ěr/ (Thỉnh thoảng)

偶尔 + Động từ

我偶尔喝点儿酒。 (Thỉnh thoảng tôi có uống chút rượu.)

Tần suất rất thấp.

35

一向 /yīxiàng/ (Từ trước đến nay)

一向 + Động từ / Tính từ

他一向待人热情。 (Anh ấy từ trước đến nay đều nhiệt tình với mọi người.)

Thói quen kéo dài từ quá khứ đến hiện tại.

36

一直 /yīzhí/ (Luôn luôn, thẳng)

一直 + Động từ

他一直住在北京。 (Anh ấy luôn luôn sống ở Bắc Kinh.)

Chỉ sự liên tục không ngắt quãng.

37

仍然 / 仍旧 /réngrán / réngjiù/ (Vẫn như cũ)

仍然 + Động từ / Tính từ

情况仍然没有好转。 (Tình hình vẫn chưa có chuyển biến tốt.)

Duy trì trạng thái không đổi.

38

依然 / 依旧 /yīrán / yījiù/ (Vẫn y như vậy)

依然 + Động từ / Tính từ

他依然那么年轻。 (Anh ấy vẫn trẻ trung như vậy.)

Mang sắc thái biểu cảm, văn chương hơn.

39

不时 /bùshí/ (Chốc chốc, thường xuyên)

不时 + Động từ

他不时地看表。 (Anh ấy chốc chốc lại nhìn đồng hồ.)

Hành động lặp lại trong khoảng thời gian ngắn.

40

时刻 /shíkè/ (Luôn luôn, lúc nào cũng)

时刻 + Động từ

我们要时刻准备着。 (Chúng ta phải luôn luôn sẵn sàng.)

Nhấn mạnh tính cảnh giác hoặc ý thức cao.

41

★ 毕竟 /bìjìng/ (Dù sao đi nữa, rốt cuộc)

毕竟 + Kết luận

孩子毕竟是孩子。 (Trẻ con dù sao đi nữa vẫn là trẻ con.)

Nhấn mạnh bản chất cuối cùng của vấn đề.

42

★ 居然 /jūrán/ (Lại có thể, không ngờ)

居然 + Động từ

这么简单的题,他居然做错了。 (Câu hỏi dễ thế này mà anh ấy lại làm sai.)

Nhấn mạnh sự ngạc nhiên vì trái ngược dự đoán.

43

★ 竟然 /jìngrán/ (Thế mà, vậy mà)

竟然 + Động từ

没想到他竟然骗了我。 (Không ngờ anh ấy vậy mà lại lừa tôi.)

Tương tự "居然" nhưng sắc thái ngạc nhiên mạnh hơn.

44

★ 明明 /míngmíng/ (Rõ ràng là)

明明 + Sự thật

这件事明明是你做的。 (Chuyện này rõ ràng là bạn làm.)

Nhấn mạnh sự thật hiển nhiên nhưng đối phương không thừa nhận.

45

★ 干脆 /gāncuì/ (Dứt khoát, thẳng thắn)

干脆 + Động từ

既然下雨了,干脆别去了。 (Đã mưa rồi, dứt khoát đừng đi nữa.)

Biểu thị sự quyết đoán, chọn cách đơn giản nhất.

46

★ 倒是 /dàoshì/ (Ngược lại, thì có... nhưng)

倒是 + Ý kiến/Sự thật

东西倒是好,就是太贵了。 (Đồ thì tốt đấy, nhưng mà đắt quá.)

Biểu thị sự chuyển ngoặt hoặc ý kiến ngược lại.

Lưu ý:

  • Sắc thái bất ngờ (居然 vs 竟然): 居然 (lại, không ngờ) mang cảm xúc bất ngờ mạnh, chủ quan; 竟然 (lại, hóa ra) cũng biểu thị bất ngờ nhưng trung tính hơn, thường dùng trong văn viết. 

  • Nhận định & thực tế (明明 vs 果然): 明明 (rõ ràng) dùng khi người nói chắc chắn về sự thật nhưng có sự mâu thuẫn; 果然 (quả nhiên) dùng khi kết quả đúng như dự đoán ban đầu. 

  • Lặp lại hành động (又 vs 再): 又 (lại) dùng cho hành động đã xảy ra hoặc lặp lại trong quá khứ; 再 (lại) dùng cho hành động chưa xảy ra hoặc dự định trong tương lai. 

Ngữ pháp HSK 5 khó ở tư duy sử dụng và khả năng phân tích ngữ cảnh
Ngữ pháp HSK 5 khó ở tư duy sử dụng và khả năng phân tích ngữ cảnh

2.3. Nhóm Bổ ngữ & Giới từ 

Nhóm này gồm 38 cấu trúc, tập trung vào các giới từ chỉ đối tượng, phạm vi và các bổ ngữ xu hướng mở rộng. Đây là những "mắt xích" giúp câu văn của bạn đạt độ chính xác cao về mặt không gian, thời gian và sự vận động của hành động.

STT

Cấu trúc

Công thức

Ví dụ

Ghi chú

1

在…上 /zài... shàng/ (Trên phương diện.../ Trên...)

在 + Danh từ + 上

在学习上,他很努力。 (Trên phương diện học tập, anh ấy rất nỗ lực.)

Chỉ phạm vi hoặc khía cạnh cụ thể.

2

在…中 /zài... zhōng/ (Trong quá trình.../ Trong...)

在 + Danh từ/Hoạt động + 中

在生活中,我们要互相帮助。 (Trong cuộc sống, chúng ta cần giúp đỡ lẫn nhau.)

Chỉ không gian hoặc một quá trình đang diễn ra.

3

对…来说 /duì... láishuō/ (Đối với... mà nói)

对 + Đối tượng + 来说

对 tôi 来说,汉语并不难。 (Đối với tôi mà nói, tiếng Trung không khó.)

Dùng để đưa ra quan điểm cá nhân.

4

对…有…影响 /duì... yǒu... yǐngxiǎng/ (Có ảnh hưởng đối với...)

对 + A + 有 + (很大) + 影响

环境对人有很大影响。 (Môi trường có ảnh hưởng lớn đối với con người.)

Biểu thị tác động của một nhân tố lên đối tượng.

5

给…带来… /gěi... dàilái.../ (Mang lại cho... cái gì)

给 + Đối tượng + 带来 + Danh từ

这本书给我带来了快乐。 (Cuốn sách này mang lại niềm vui cho tôi.)

Thường dùng với các danh từ trừu tượng như niềm vui, phiền phức.

6

为了… /wèile.../ (Để.../ Vì...)

为了 + Mục đích, [Hành động]

为了身体健康,他每天跑步。 (Để khỏe mạnh, anh ấy chạy bộ mỗi ngày.)

Nhấn mạnh mục đích của hành động phía sau.

7

为…而… /wèi... ér.../ (Vì... mà...)

为 + Mục đích + 而 + Hành động

为理想而奋斗。 (Vì lý tưởng mà phấn đấu.)

Cấu trúc văn viết trang trọng, nối mục đích và hành động.

8

由于… /yóuyú.../ (Do.../ Bởi vì...)

由于 + Nguyên nhân, [Kết quả]

由于下雨,比赛推迟了。 (Do trời mưa, trận đấu đã bị hoãn.)

Thường đứng đầu câu trong văn viết trang trọng.

9

因…而… /yīn... ér.../ (Vì... nên/mà...)

因 + Nguyên nhân + 向 + Kết quả

他因病而请假。 (Anh ấy vì bệnh mà xin nghỉ.)

Rút gọn của "因为...所以", dùng nhiều trong văn viết.

10

通过… /tōngguò.../ (Thông qua.../ Bằng cách...)

通过 + Phương thức/Cách thức

通过努力,他通过了考试。 (Thông qua nỗ lực, anh ấy đã đỗ kỳ thi.)

Chỉ phương tiện hoặc con đường để đạt được kết quả.

11

把 /bǎ/ (Cấu trúc chữ 把)

把 + Tân ngữ + Động từ + Thành phần khác

请把门关上。 (Vui lòng đóng cửa lại.)

Nhấn mạnh sự tác động làm thay đổi trạng thái của vật.

12

被 /bèi/ (Cấu trúc bị động)

A + 被 + (B) + Động từ + Thành phần khác

我的蛋糕被弟弟吃了。 (Bánh của tôi bị em trai ăn rồi.)

Nhấn mạnh đối tượng chịu tác động (bị/được).

13

得 /de/ (Bổ ngữ trạng thái/khả năng)

Động từ + 得 + Tính từ

他说得很好。 (Anh ấy nói rất tốt.)

Dùng để đánh giá hoặc chỉ khả năng thực hiện hành động.

14

不 /bù/ (Bổ ngữ khả năng - phủ định)

Động từ + 不 + Kết quả

我听不懂。 (Tôi nghe không hiểu.)

Diễn tả việc không thể đạt được kết quả nào đó.

15

了 /liǎo/ (Bổ ngữ khả năng - liǎo)

Động từ + 得/不 + 了

我去了吗?/ 我去不****了。 (Tôi đi được không? / Tôi không đi được.)

Chỉ khả năng có thể xảy ra hoặc hoàn thành hay không.

16

完 /wán/ (Bổ ngữ kết quả -完)

Động từ + 完

我看完了。 (Tôi xem xong rồi.)

Biểu thị hành động đã kết thúc, hoàn tất.

17

好 /hǎo/ (Bổ ngữ kết quả -好)

Động từ + 好

我准备好了。 (Tôi chuẩn bị xong/tốt rồi.)

Biểu thị hành động hoàn thành và đạt yêu cầu tốt đẹp.

18

懂 /dǒng/ (Bổ ngữ kết quả -懂)

Động từ (听/看) + 懂

你看懂了吗? (Bạn xem có hiểu không?)

Biểu thị việc hiểu được nội dung thông qua giác quan.

19

见 /jiàn/ (Bổ ngữ kết quả -见)

Động từ (听/看) + 见

我听见了你的声音。 (Tôi đã nghe thấy tiếng của bạn.)

Biểu thị kết quả của sự tri giác (thấy/nghe thấy).

20

起来 /qǐlái/ (Bổ ngữ xu hướng/trạng thái)

Động từ + 起来

他笑起来了。 / 看起来... (Anh ấy cười lên rồi. / Nhìn qua thì...)

Biểu thị hành động bắt đầu và tiếp diễn, hoặc đánh giá.

21

下去 /xiàqù/ (Bổ ngữ xu hướng - tiếp tục)

Động từ + 下去

请继续说下去。 (Mời bạn tiếp tục nói đi.)

Biểu thị hành động đang diễn ra sẽ tiếp tục trong tương lai.

22

上来 /shànglái/ (Bổ ngữ xu hướng - hướng lên)

Động từ + 上来

他从楼下跑上来了。 (Anh ấy từ dưới lầu chạy lên đây.)

Hướng về phía người nói ở vị trí cao hơn.

23

下来 /xiàlái/ (Bổ ngữ xu hướng - xuống/dừng lại)

Động từ + 下来

请坐下来。 / 停下来。 (Mời ngồi xuống. / Dừng lại.)

Biểu thị xu hướng xuống hoặc trạng thái từ động sang tĩnh.

24

越…越… /yuè... yuè.../ (Càng... càng...)

越 + A + 越 + B

雨越下越大。 (Mưa càng lúc càng to.)

Biểu thị mức độ vế B biến đổi theo vế A.

25

越来越… /yuè lái yuè.../ (Càng ngày càng...)

越来越 + Tính từ/Động từ tâm lý

汉语越来越有意思。 (Tiếng Trung càng ngày càng thú vị.)

Biểu thị sự thay đổi mức độ theo thời gian.

26

比 /bǐ/ (Cấu trúc so sánh hơn)

A + 比 + B + Tính từ

我比他高。 (Tôi cao hơn anh ấy.)

Dùng để so sánh sự khác biệt về mức độ giữa A và B.

27

跟…一样 /gēn... yīyàng/ (Giống như.../ Bằng...)

A + 跟 + B + 一样 + (Tính từ)

我跟你一样大。 (Tôi bằng tuổi bạn.)

So sánh sự tương đồng giữa hai đối tượng.

28

没有…那么… /méiyǒu... nàme.../ (Không... bằng như thế)

A + 没有 + B + 那么 + Tính từ

咖啡没有茶那么香。 (Cà phê không thơm bằng trà.)

So sánh kém (A không đạt mức độ của B).

29

离 /lí/ (Cách...)

Địa điểm A + 离 + Địa điểm B + (Rất gần/xa)

我家离公司很近。 (Nhà tôi cách công ty rất gần.)

Dùng để chỉ khoảng cách giữa hai mốc không gian/thời gian.

30

从…到… /cóng... dào.../ (Từ... đến...)

从 + A + 到 + B

从周一到周五。 (Từ thứ Hai đến thứ Sáu.)

Chỉ phạm vi thời gian hoặc không gian.

31

向 /xiàng/ (Về phía/ Hướng về)

向 + Đối tượng/Phương hướng + Động từ

向左转。 / 向老师学习。 (Rẽ trái. / Học tập từ thầy giáo.)

Chỉ phương hướng hành động hoặc đối tượng tiếp nhận.

32

朝 /cháo/ (Hướng về phía)

朝 + Phương hướng + Động từ

他的窗户朝南。 (Cửa sổ của anh ấy hướng về phía Nam.)

Nhấn mạnh phương hướng đối diện (thường dùng cho vị trí).

33

给 /gěi/ (Cho...)

给 + Đối tượng + Động từ

我给妈妈打电话。 (Tôi gọi điện thoại cho mẹ.)

Chỉ đối tượng tiếp nhận hành động.

34

替 /tì/ (Thay cho/ Thế cho)

替 + Đối tượng + Động từ

你能替我办这件事吗? (Bạn có thể làm giúp tôi việc này không?)

Nhấn mạnh việc thực hiện hành động thay thế vị trí của ai.

35

帮 /bāng/ (Giúp...)

帮 + Đối tượng + Động từ

请帮我拿一下包。 (Vui lòng giúp tôi cầm cái túi một chút.)

Nhấn mạnh sự hỗ trợ người khác làm việc gì đó.

36

关于 /guānyú/ (Về.../ Liên quan đến...)

关于 + Nội dung

关于这个问题,我们再谈谈。 (Về vấn đề này, chúng ta bàn lại sau.)

Chỉ phạm vi, đối tượng mà sự việc liên quan đến.

37

对于 /duìyú/ (Đối với...)

对于 + Đối tượng

对于这件事,他很生气。 (Đối với việc này, anh ấy rất tức giận.)

Chỉ đối tượng mà thái độ hoặc hành động hướng tới.

38

以…为… /yǐ... wéi.../ (Lấy... làm...)

以 + A + 为 + B

以公司为家。 (Lấy công ty làm nhà.)

Coi A là B hoặc sử dụng A làm tiêu chuẩn B.

Lưu ý:

  • Giới từ (在 / 向 / 朝 / 从 / 到): 在 (ở) nhấn vị trí hoặc trạng thái; 向 (hướng về) và 朝 (hướng về) đều chỉ phương hướng, nhưng 朝 mang sắc thái trang trọng hơn; 从…到… (từ… đến…) nhấn quá trình hoặc phạm vi chuyển dịch rõ ràng.

  • Đối tượng tác động (对 / 给 / 替 / 帮): 对 (đối với) nhấn quan hệ hoặc góc nhìn; 给 (cho) nhấn đối tượng tiếp nhận; 替 (thay cho) mang nghĩa thay thế; 帮 (giúp) nhấn hành động hỗ trợ trực tiếp.

  • Bổ ngữ kết quả & xu hướng (得 / 完 / 好 / 起来 / 下去): 得 (được) biểu thị mức độ/kết quả; 完 (xong) và 好 (hoàn thành) nhấn kết quả hoàn tất; 起来 (lên) và 下去 (xuống/tiếp tục) thể hiện xu hướng hành động, rất dễ nhầm trong bài thi. 

2.4. Nhóm Câu đặc biệt 

Nhóm này gồm 38 cấu trúc, tập trung vào các mẫu câu có trật tự từ thay đổi hoặc sử dụng các từ nghi vấn để nhấn mạnh, phản vấn. Việc sử dụng thành thạo nhóm này giúp bài nói và bài viết của bạn có sắc thái biểu cảm mạnh mẽ, tránh sự đơn điệu.

STT

Cấu trúc

Công thức

Ví dụ

Ghi chú

1

★ 把字句 /bǎzìjù/ (Câu chữ 把)

S + 把 + O + V + thành phần khác

我把作业做完了。 (Tôi làm xong bài tập rồi.)

Nhấn mạnh sự tác động thay đổi trạng thái.

2

★ 被字句 /bèizìjù/ (Câu chữ 被)

O + 被 + S + V + thành phần khác

蛋糕被弟弟吃了。 (Bánh bị em trai ăn rồi.)

Dùng trong câu bị động.

3

★ 有字句 /yǒuzìjù/ (Câu tồn tại)

Địa điểm + 有 + danh từ

桌子上有一本书。 (Trên bàn có một cuốn sách.)

Biểu thị sự tồn tại tại một không gian.

4

★ 是… de 句 /shì... de jù/ (Nhấn mạnh 是...的)

S + 是 + [thời gian/địa điểm/cách thức] + V + 的

我是昨天来的。 (Tôi đến vào ngày hôm qua.)

Nhấn mạnh thông tin đã biết.

5

★ 连动句 /liándòngjù/ (Câu liên động)

S + V1 + (O1) + V2 + (O2)

他去超市买东西。 (Anh ấy đi siêu thị mua đồ.)

Hai hành động liên tiếp, cùng chủ ngữ.

6

★ 兼语句 /jiānyǔjù/ (Câu kiêm ngữ)

S + V1 (sai khiến) + O1/S2 + V2

老师请大家坐下。 (Thầy giáo mời mọi người ngồi xuống.)

Tân ngữ vế trước là chủ ngữ vế sau.

7

★ 双宾语句 /shuāngbīnyǔjù/ (Câu hai tân ngữ)

S + V + O1 (người) + O2 (vật)

他给我一本书。 (Anh ấy cho tôi một cuốn sách.)

Thường dùng với 给, 送, 告诉...

8

★ 存现句 /cúnxiànjù/ (Câu tồn hiện)

Địa điểm + V + 着/了 + danh từ

门口站着一个人。 (Ở cửa đang đứng một người.)

Diễn tả sự xuất hiện/tồn tại bất ngờ.

9

★ 比较句 /bǐjiàojù/ (Câu so sánh)

A + 比 + B + tính từ

哥哥比我高。 (Anh trai cao hơn tôi.)

So sánh hơn cơ bản.

10

★ 跟…一样句 /gēn... yīyàng jù/ (So sánh bằng)

A + 跟 + B + 一样

他的爱好跟我一样。 (Sở thích của anh ấy giống tôi.)

Diễn tả sự tương đồng.

11

★ 比…更…句 /bǐ... gèng... jù/ (So sánh hơn nữa)

A + 比 + B + 更 + tính từ

今天比昨天更冷。 (Hôm nay còn lạnh hơn cả hôm qua.)

Nhấn mạnh mức độ vượt trội thêm.

12

★ 没有…那么…句 /méiyǒu... nàme... jù/ (Không bằng)

A + 没有 + B + 那么 + tính từ

他没有哥哥那么帅。 (Anh ấy không đẹp trai bằng anh trai.)

So sánh kém.

13

★ 越…越… /yuè... yuè.../ (Càng... càng)

越 + A + 越 + B

雨越下越大。 (Mưa càng lúc càng to.)

Quan hệ biến đổi tương hỗ.

14

★ 越来越… /yuè lái yuè.../ (Càng ngày càng)

越来越 + tính từ/động từ

天气越来越热。 (Thời tiết càng ngày càng nóng.)

Biến đổi theo thời gian.

15

★ 一…就… /yī... jiù.../ (Vừa... đã)

一 + hành động 1, 就 + hành động 2

我一回家就睡觉。 (Tôi vừa về nhà đã đi ngủ ngay.)

Hai hành động liên tiếp hoặc hệ quả.

16

★ 再…也… /zài... yě.../ (Dù có... đi nữa cũng)

再 + tính từ, 也 + phủ định

再忙,我也要去。 (Dù bận đến mấy tôi cũng phải đi.)

Kết quả không đổi dù điều kiện cực đoan.

17

★ 没有...就没有... /méiyǒu... jiù méiyǒu.../

没有 + A, 就没有 + B

没有你的帮助,就没有我的成功。 (Không có bạn thì không có thành công.)

A là điều kiện tiên quyết của B.

18

★ 即使…也… /jíshǐ... yě.../ (Ngay cả khi... cũng)

即使 + giả thuyết, 也 + kết quả

即使下雨,我也要去。 (Dù cho mưa tôi cũng vẫn đi.)

Nhấn mạnh trong tình huống giả định.

19

★ 尽管…但是… /jǐnguǎn... dànshì.../ (Mặc dù... nhưng)

尽管 + sự thật, 但是 + kết quả

尽管很难,但是他没有放弃。 (Mặc dù khó nhưng anh ấy không bỏ cuộc.)

Nhượng bộ dựa trên sự thật.

20

★ 要是…就… /yàoshi... jiù.../ (Nếu như... thì)

要是 + giả thuyết, 就 + kết quả

要是你有空,我们就去玩。 (Nếu bạn rảnh thì chúng ta đi chơi.)

Giả thiết trong khẩu ngữ.

21

★ 只有…才… /zhǐyǒu... cái.../ (Chỉ có... mới)

只有 + điều kiện duy nhất, 才 + kết quả

只有努力,才能成功。 (Chỉ có nỗ lực mới có thể thành công.)

Điều kiện cần và đủ duy nhất.

22

★ 除非…才… /chúfēi... cái.../ (Chỉ khi... mới)

除非 + điều kiện bắt buộc, 才 + kết quả

除非你去,他才会去。 (Chỉ khi bạn đi, anh ấy mới đi.)

Điều kiện mang tính loại trừ.

23

★ 除非…否则… /chúfēi... fǒuzé.../ (Trừ khi... nếu không)

除非 + A, 否则 + B

除非现在走,否则会迟到。 (Trừ khi đi ngay, nếu không sẽ muộn.)

Cảnh báo kết quả tiêu cực.

24

★ 不但…而且… /bùdàn... érqiě.../ (Không những... mà còn)

不但 + A, 而且 + B

他不但聪明,而且很勤奋。 (Anh ấy không những thông minh mà còn cần cù.)

Quan hệ tăng tiến.

25

★ 虽然…但是… /suīrán... dànshì.../ (Tuy rằng... nhưng)

虽然 + A, 但是 + B

虽然很累,但是我很开心。 (Tuy rất mệt nhưng tôi rất vui.)

Quan hệ nghịch đối.

26

★ 因为…所以… /yīnwèi... suǒyǐ.../ (Vì... nên)

因为 + nguyên nhân, 所以 + kết quả

因为生病,所以没来。 (Vì bị ốm nên không đến.)

Quan hệ nhân quả cơ bản.

27

★ 由于…因而… /yóuyú... yīn'ér.../ (Do... cho nên)

由于 + nguyên nhân, 因而 + kết quả

由于堵车,因而迟到了。 (Do tắc đường cho nên đã đến muộn.)

Nhân quả trang trọng hơn.

28

★ 为的是… /wèi de shì.../ (Vì để)

[hành động], 为的是 + [mục đích]

他拼命练习,为的是赢。 (Anh ấy liều mình luyện tập vì để thắng.)

Chỉ mục đích cuối cùng.

29

★ 以便… /yǐbiàn.../ (Để tiện)

[hành động], 以便 + [kết quả thuận lợi]

请留下电话,以便联系。 (Vui lòng để lại số điện thoại để tiện liên lạc.)

Tạo thuận lợi cho việc sau.

30

★ 为了… /wèile.../ (Để)

为了 + mục đích, S + hành động

为了学好汉语,他去了中国。 (Để học tốt tiếng Trung, anh ấy đã đi Trung Quốc.)

Đưa mục đích làm trọng tâm câu.

31

★ X也不是,Y也不是 (Tiến thoái lưỡng nan)

X 也不是,Y 也不是

走也不是,留也不是。 (Đi cũng không xong, ở lại cũng không được.)

Tình huống khó xử.

32

★ X是它,Y也是它 (Tính hai mặt)

X 是它,Y 也是它

好是它,坏也是它。 (Tốt là nó, mà xấu cũng là nó.)

Hai mặt của một vấn đề.

33

★ X归X,Y归Y (Rạch ròi X và Y)

X 归 X,Y 归 Y

玩归玩,学归学。 (Chơi là chơi, học là học.)

Phân tách rạch ròi, không lẫn lộn.

34

★ X也X不得,Y也Y不得 (Làm gì cũng không xong)

V + 也 + V + 不得

哭也哭不得,笑也笑不得。 (Khóc không được mà cười cũng không xong.)

Sự bế tắc trong hành động.

35

★ X着也是X着 (Để không cũng phí)

V + 着也是 + V + 着

放着也是放着,拿去用吧。 (Cứ để đấy cũng phí, cầm đi mà dùng.)

Tận dụng trạng thái hiện tại.

36

★ 强调句 (Câu nhấn mạnh)

S + 可 / 怎么也 / 再也不 + V/Adj

我怎么也想不起来。 (Tôi có cách nào cũng không nhớ ra nổi.)

Sử dụng phó từ nhấn mạnh.

37

★ 省略句 /shěnglüèjù/ (Câu tỉnh lược)

(thành phần lược bỏ) + V + O

(我) 知道了。 (Biết rồi.)

Lược bỏ phần đã biết để ngắn gọn.

38

★ 复指句 /fùzhǐjù/ (Câu phục chỉ)

Danh từ, đại từ + V

那个孩子,他很聪明。 (Đứa trẻ đó, nó rất thông minh.)

Dùng đại từ nhắc lại danh từ.

Lưu ý:

  • Chức năng chính (把 / 被 / 连动 / 兼语): 把字句 nhấn mạnh “xử lý đối tượng”, còn 被字句 nhấn mạnh “bị tác động”; 连动句 thể hiện một chủ thể làm nhiều hành động liên tiếp; 兼语句 dùng khi một người/vật vừa là tân ngữ của động từ trước, vừa là chủ thể của động từ sau.

  • So sánh và nhấn mạnh (比 / 跟…一样 / 没有…那么…): 比 dùng để so sánh hơn kém; 跟…一样 nhấn mạnh sự tương đồng; 没有…那么… mang sắc thái giảm nhẹ, thường dùng để “hạ mức đánh giá”.

3. 105 điểm ngữ pháp HSK 5 3.0 mới và thay đổi so với 2.0

Phiên bản 3.0 không đơn thuần là sự cắt giảm số lượng (từ 162 xuống còn 71 điểm ngữ pháp), mà là một sự điều chỉnh có định hướng rõ ràng. Trọng tâm đã chuyển từ việc học các từ loại rời rạc sang việc nắm vững các cấu trúc mang tính hệ thống, phục vụ trực tiếp cho lập luận, diễn đạt và hành văn ở mức độ học thuật hơn.

3.1. Danh sách cấu trúc mới trong HSK 5 3.0

HSK 5 phiên bản 3.0 bổ sung 35 cấu trúc ngữ pháp mới vào cấp độ này. Đây là các cấu trúc chưa có trong giáo trình tiêu chuẩn 2.0, tập trung chủ yếu vào tư duy nghị luận, khả năng phản biện và kỹ năng diễn đạt trong văn viết mang tính học thuật.

STT

Cấu trúc

Công thức

Ví dụ

Ghi chú

1

★ 固然…但是… /gùrán... dànshì.../ (Cố nhiên... nhưng...)

固然 + A,但是 + B

这样做固然快,但是质量不好。 (Làm thế này cố nhiên là nhanh, nhưng chất lượng không tốt.)

Thừa nhận thực tế A để nhấn mạnh sự chuyển ngoặt ở B.

2

★ 无非是… /wúfēi shì.../ (Chẳng qua là...)

无非是 + [Sự thật/Lý do]

他这样做,无非是想引起你的注意。 (Anh ấy làm vậy chẳng qua là muốn bạn chú ý.)

Mang sắc thái xem nhẹ hoặc khẳng định sự đơn giản của vấn đề.

3

★ 其实… /qíshí.../ (Thực ra...)

其实 + [Sự thật]

我以为很难,其实很简单。 (Tôi cứ tưởng khó, thực ra rất dễ.)

Đính chính lại thông tin hoặc đưa ra sự thật khách quan.

4

★ 事实上… /shìshí shàng.../ (Trên thực tế...)

事实上,+ [Nội dung]

事实上,他并不知道这件事。 (Trên thực tế, anh ấy hoàn toàn không biết việc này.)

Nhấn mạnh tính khách quan, trang trọng hơn "其实".

5

★ 确实… /quèshí.../ (Quả thực...)

确实 + Tính từ/Động từ

这里的风景确实很美。 (Phong cảnh ở đây quả thực rất đẹp.)

Xác nhận một sự thật với thái độ khẳng định cao.

6

★ 毕竟… /bìjìng/ (Dù sao đi nữa/Rốt cuộc)

毕竟 + [Bản chất/Kết luận]

他毕竟是个孩子,原谅他吧。 (Dù sao nó cũng là một đứa trẻ, hãy tha thứ cho nó.)

Nhấn mạnh vào bản chất cuối cùng của sự vật/sự việc.

7

★ 从某种意义上说… (Nói theo một nghĩa nào đó...)

从某种意义上说,+ [Ý kiến]

从某种意义上说,失败也是一种收获。 (Nói theo nghĩa nào đó, thất bại cũng là một loại thu hoạch.)

Dùng để nhìn nhận vấn đề từ một góc độ riêng biệt.

8

★ 就某种程度而言… (Xét ở một mức độ nào đó...)

就某种程度而言,+ [Nhận định]

就某种程度而言,他是对的。 (Xét ở một mức độ nào đó, anh ấy đã đúng.)

Giới hạn phạm vi đúng đắn của một nhận định.

9

★ 在一定程度上… (Trong một mức độ nhất định...)

在一定程度上 + [Tác động/Ảnh hưởng]

这种方法在一定程度上提高了效率。 (Phương pháp này đã nâng cao hiệu suất ở một mức độ nhất định.)

Thường dùng khi nói về mức độ ảnh hưởng.

10

★ 相对来说… /xiāngduì láishuō/ (Tương đối mà nói...)

相对来说,+ [Kết quả so sánh]

相对来说,这个方案更可行。 (Tương đối mà nói, phương án này khả thi hơn.)

Dùng khi so sánh giữa các đối tượng với nhau.

11

★ 不仅如此… /bùjǐn rúcǐ.../ (Không chỉ có vậy...)

[Vế 1]。不仅如此,[Vế 2]

他学习好。不仅如此,他还爱帮助人。 (Anh ấy học tốt. Không chỉ vậy, anh ấy còn hay giúp người.)

Dùng để bổ sung thêm thông tin quan trọng phía sau.

12

★ 更重要的是… (Quan trọng hơn là...)

更重要的是,+ [Ý trọng tâm]

更重要的是,我们要学会反思。 (Quan trọng hơn là, chúng ta phải học cách phản tỉnh.)

Nhấn mạnh vào điểm mấu chốt nhất của đoạn văn.

13

★ 与此同时… /yǔcǐ tóngshí/ (Cùng lúc đó...)

[Sự việc 1]。与此同时,[Sự việc 2]

科技在进步,与此同时,环境也在变化。 (Công nghệ tiến bộ, cùng lúc đó môi trường cũng thay đổi.)

Chỉ hai sự việc diễn ra song song.

14

★ 反之… /fǎnzhī/ (Ngược lại...)

[Điều kiện thuận]。反之,+ [Điều kiện nghịch]

努力就能进步;反之,则会落后。 (Nỗ lực sẽ tiến bộ; ngược lại, sẽ bị tụt hậu.)

Dùng để dẫn dắt một tình huống đối lập hoàn toàn.

15

★ 相反… /xiāngfǎn/ (Trái lại...)

[Ý 1]。相反,+ [Ý đối lập]

他并不笨,相反,他很聪明。 (Anh ấy không ngốc, trái lại, anh ấy rất thông minh.)

Phủ định ý trước để khẳng định ý đối lập sau đó.

16

★ 因此… /yīncǐ/ (Vì thế/Do đó...)

[Nguyên nhân]。因此,+ [Kết quả]

他生病了,因此没去上班。 (Anh ấy bị ốm, vì thế không đi làm.)

Liên từ chỉ nhân quả trang trọng.

17

★ 由此可见… /yóucǐ kějiàn/ (Từ đó có thể thấy...)

[Dữ liệu]。由此可见,+ [Kết luận]

销量在增长,由此可见,产品很受欢迎。 (Doanh số tăng, từ đó có thể thấy sản phẩm rất được ưa chuộng.)

Dùng để đưa ra kết luận từ bằng chứng trước đó.

18

★ 综上所述… /zōngshàng suǒshù/ (Tóm lại những điều trên...)

综上所述,+ [Tổng kết]

综上所述,我们需要改变策略。 (Tóm lại các ý trên, chúng ta cần thay đổi chiến lược.)

Thường dùng ở phần kết bài hoặc cuối đoạn văn.

19

★ 总而言之… /zǒng'ér yánzhī/ (Nói tóm lại...)

总而言之,+ [Ý chính]

总而言之,我们要团结一致。 (Nói tóm lại, chúng ta phải đoàn kết một lòng.)

Dùng để khái quát lại nội dung một cách ngắn gọn.

20

★ 换句话说… /huàn jù huà shuō/ (Nói cách khác...)

换句话说,+ [Diễn giải khác]

他很有潜力,换句话说,他会成功的。 (Anh ấy rất tiềm năng, nói cách khác, anh ấy sẽ thành công.)

Giải thích một ý theo cách dễ hiểu hoặc cụ thể hơn.

21

★ 一方面…另一方面… (Một mặt... mặt khác...)

一方面 + A,另一方面 + B

一方面要发展,另一方面要环保。 (Một mặt cần phát triển, mặt khác cần bảo vệ môi trường.)

Phân tích hai khía cạnh của cùng một vấn đề.

22

★ 既然…就… /jìrán... jiù.../ (Đã... thì...)

既然 + [Sự thật/Lý do],就 + [Hành động]

既然你来了,就多住几天吧。 (Đã đến đây rồi thì ở lại thêm vài ngày nhé.)

Dựa trên một thực tế đã có để đưa ra giải pháp.

23

★ 之所以…是因为… (Sở dĩ... là vì...)

[Kết quả] 之所以... 是因为 + [Nguyên nhân]

他之所以成功,是因为他够努力。 (Sở dĩ anh ấy thành công là vì anh ấy đủ nỗ lực.)

Đưa kết quả lên trước để nhấn mạnh nguyên nhân phía sau.

24

★ 不管…都… /bùguǎn... dōu.../ (Bất kể... đều...)

不管 + [Điều kiện/Nghi vấn],都 + [Kết quả]

不管多忙,他都坚持锻炼。 (Bất kể bận thế nào, anh ấy đều kiên trì tập luyện.)

Kết quả không thay đổi bất chấp mọi điều kiện.

25

★ 无论…还是… /wúlùn... háishì.../ (Bất luận là... hay là...)

无论 + [Lựa chọn A] 还是 [Lựa chọn B],都...

无论是你还是他,都得参加。 (Bất luận là bạn hay anh ấy đều phải tham gia.)

Nhấn mạnh tính bao quát, không ngoại lệ.

26

★ 只要…就… /zhǐyào... jiù.../ (Chỉ cần... là...)

只要 + [Điều kiện đủ],就 + [Hành động]

只要努力,就一定会有收获。 (Chỉ cần nỗ lực là nhất định sẽ có thu hoạch.)

Điều kiện đủ để dẫn đến kết quả.

27

★ 即便如此… /jíbiàn rúcǐ/ (Dù là như vậy...)

[Sự thật]。即便如此,+ [Vế nhượng bộ]

任务很艰巨。即便如此,我们也要完成。 (Nhiệm vụ rất gian khổ. Dù vậy, chúng ta vẫn phải hoàn thành.)

Nhấn mạnh sự kiên định dù hoàn cảnh trước đó không thuận lợi.

28

★ 甚至… /shènzhì/ (Thậm chí...)

[Vế 1],甚至 + [Vế tăng tiến mức độ]

他忙得没时间吃饭,甚至没时间睡觉。 (Anh ấy bận đến mức không có thời gian ăn, thậm chí không có thời gian ngủ.)

Nhấn mạnh mức độ tăng dần đến cực đoan.

29

★ 何况… /hékuàng/ (Huống hồ...)

[A còn không làm được],何况 + B

大人都不行,何况是孩子呢? (Người lớn còn không được, huống hồ là trẻ con?)

Dùng trong câu nghi vấn để nhấn mạnh sự hiển nhiên.

30

★ 更何况… /gèng hékuàng/ (Lại càng huống hồ...)

[Ý bổ sung mức độ cao hơn]

这里太远了,更何况还没有车。 (Ở đây xa quá, lại càng huống hồ còn không có xe.)

Cấp độ mạnh hơn của "何况".

31

★ 不可否认的是… (Không thể phủ nhận là...)

不可否认的是,+ [Sự thật hiển nhiên]

不可否认的是,教育改变了命运。 (Không thể phủ nhận là giáo dục đã thay đổi vận mệnh.)

Khẳng định một sự thật không thể chối cãi.

32

★ 值得注意的是… (Điều đáng chú ý là...)

值得注意的是,+ [Điểm cần lưu tâm]

值得注意的是,市场正在发生变化。 (Điều đáng lưu ý là thị trường đang có sự thay đổi.)

Thu hút sự chú ý của người đọc vào thông tin quan trọng.

33

★ 必须指出的是… (Phải chỉ ra rằng...)

必须指出的是,+ [Quan điểm/Cảnh báo]

必须指出的是,这种做法是错误的。 (Cần phải chỉ ra rằng cách làm này là sai lầm.)

Mang sắc thái nghiêm túc, khẳng định mạnh mẽ.

34

★ 可以看出… (Có thể thấy rằng...)

[Dấu hiệu]。可以看出,+ [Nhận định]

从他的表情可以看出,他很高兴。 (Từ biểu cảm của anh ấy có thể thấy anh ấy rất vui.)

Đưa ra nhận xét dựa trên sự quan sát.

35

★ 由此可以推断… (Từ đó có thể suy ra...)

[Dữ liệu]。由此可以推断,+ [Dự đoán/Kết luận]

证据确凿,由此可以推断他是清白的。 (Chứng cứ rõ ràng, từ đó có thể suy ra anh ấy trong sạch.)

Dùng trong suy luận logic mang tính khoa học/pháp lý.

Ghi chú: Nếu bạn đang ôn tập theo cấu trúc đề thi 2.0 (hiện vẫn đang phổ biến tại Việt Nam), bạn có thể tạm bỏ qua nhóm này để tập trung vào 162 cấu trúc tiêu chuẩn. Tuy nhiên, nếu mục tiêu của bạn là nâng cao năng lực viết luận, đọc hiểu báo chí và chuẩn bị cho sự chuyển dịch sang đề thi 3.0 trong tương lai, việc nắm vững các cấu trúc này là vô cùng cần thiết.

3.2. Cấu trúc thay đổi cách phân loại giữa 2.0 và 3.0

Việc một số cấu trúc thay đổi cấp độ giữa hai phiên bản đòi hỏi bạn cần lưu ý kỹ để tránh ôn tập dàn trải hoặc bỏ sót nội dung quan trọng trong quá trình chuyển đổi giữa hai chương trình.

Cấu trúc

Cấp trong 2.0

Cấp trong 3.0

Thay đổi

Ảnh hưởng thực tế đến việc ôn thi

哪怕 /nǎpà/ (Cho dù)

HSK 6

HSK 5

Lên cấp

Cần học thêm: Trước đây thuộc cấp cao nhất, nay đã được đưa xuống HSK 5. Bạn phải nắm chắc để viết các câu giả định cực đoan.

与其...不如... /yǔqí... bùrú.../ (Thay vì... chi bằng)

HSK 5

HSK 4

Xuống cấp

Kiến thức nền: Cấu trúc này được coi là nền tảng ở cấp dưới trong 3.0. Đối với HSK 5, yêu cầu là phải vận dụng nhuần nhuyễn.

自从 /zìcóng/ (Kể từ khi)

HSK 4

HSK 5

Lên cấp

Cần lưu ý: Trong 3.0, từ này được đẩy lên HSK 5 để yêu cầu người học phân biệt kỹ hơn với các giới từ chỉ thời gian khác.

宁可...也不... /nìngkě... yě bù.../ (Thà... còn hơn)

HSK 5

HSK 6

Lên cấp

Có thể cân nhắc: Nếu theo 3.0, nó thuộc cấp cao hơn. Tuy nhiên, nếu bạn vẫn thi theo hệ cũ (2.0) thì đây vẫn là trọng tâm bắt buộc.

甚至 /shènzhì/ (Thậm chí)

HSK 4

HSK 5

Lên cấp

Cần học kỹ: 3.0 yêu cầu sử dụng cấu trúc này trong các ngữ cảnh phức tạp và mang tính học thuật hơn so với HSK 4 cũ.

Bổ ngữ xu hướng mở rộng (起来, 下去, 过来...)

Rải rác

Gộp vào HSK 5

Gộp cấp

Cần hệ thống lại: Các biến thể được 3.0 gom lại thành một chuyên đề lớn tại HSK 5 thay vì học lẻ tẻ như trước.

关于 vs 对于 /guānyú vs duìyú/

HSK 4

HSK 5

Lên cấp

Phân biệt sâu: 3.0 đưa cặp này lên HSK 5 để yêu cầu sự chính xác tuyệt đối trong việc chọn giới từ làm chủ đề văn bản.

Ghi chú:

  • Với cấu trúc lên cấp (từ 4 lên 5): Đừng chủ quan rằng đây là kiến thức cũ. Trong đề thi 3.0, những cấu trúc này sẽ xuất hiện trong các đoạn văn dài hơn và yêu cầu khả năng phân tích ngữ cảnh tinh tế hơn.

  • Với cấu trúc xuống cấp (từ 5 xuống 4): Bạn sẽ thấy chúng xuất hiện dày đặc trong phần Đọc hiểu như một phần kiến thức mặc định phải biết, không còn là câu hỏi "đánh đố" lấy điểm cao.

  • Với cấu trúc gộp cấp: Hãy học theo bảng hệ thống (như nhóm Bổ ngữ ở mục 2.3) để hiểu mối liên kết và cách vận hành giữa các cấu trúc, thay vì học rời rạc từng mục riêng lẻ.

3.3. Cấu trúc bị loại khỏi HSK 5 trong phiên bản 3.0

Các cấu trúc dưới đây có trong HSK 5 phiên bản 2.0 nhưng không còn nằm trong danh mục ngữ pháp trọng tâm của cấp độ này trong phiên bản 3.0.

Cấu trúc

Chuyển đi đâu

Ghi chú

与其...不如... /yǔqí... bùrú.../ (Thay vì... chi bằng...)

HSK 4

Cấu trúc tư duy lựa chọn cơ bản, được hạ cấp để học sớm nhằm hình thành phản xạ so sánh phương án.

不但...而且... /bùdàn... érqiě.../ (Không những... mà còn...)

HSK 4

Liên kết tăng tiến nền tảng, không còn thuộc nhóm nâng cao trong HSK 5.

因为...所以... /yīnwèi... suǒyǐ.../ (Vì... nên...)

HSK 4

Quan hệ nhân quả cơ bản, được chuyển xuống cấp nền tảng.

虽然...但是... /suīrán... dànshì.../ (Tuy... nhưng...)

HSK 4

Cấu trúc nhượng bộ đơn giản, dùng phổ biến trong giao tiếp cơ bản.

越...越... /yuè... yuè.../ (Càng... càng...)

HSK 4

Biểu thị mức độ tăng tiến, thuộc nhóm tư duy cơ bản.

一...就... /yī... jiù.../ (Vừa... là...)

HSK 4

Quan hệ thời gian đơn giản, không còn là trọng tâm nâng cao.

越来越... /yuèláiyuè.../ (Ngày càng...)

HSK 4

Mẫu tăng tiến cơ bản, chuyển xuống hệ nền tảng.

比 /bǐ/ (So với...)

HSK 4

So sánh hơn kém đơn giản, không còn thuộc HSK 5 nâng cao.

跟...一样 /gēn... yíyàng.../ (Giống như...)

HSK 4

So sánh ngang bằng cơ bản, dùng trong giao tiếp thường ngày.

只要...就... /zhǐyào... jiù.../ (Chỉ cần... thì...)

HSK 4

Cấu trúc điều kiện đơn giản, không còn trọng tâm HSK 5.

Ghi chú: Dù không còn nằm trong nhóm ngữ pháp trọng tâm của HSK 5 (3.0), những cấu trúc này vẫn có giá trị sử dụng cao. Nếu bạn đã học hoặc nắm vững trước đó, đó là một lợi thế đáng kể. Ngôn ngữ là quá trình tích lũy, vì vậy không cần loại bỏ những kiến thức này, chúng vẫn xuất hiện phổ biến trong văn bản báo chí và giao tiếp thực tế.

Phiên bản 3.0 giảm các cấu trúc mang tính đơn lẻ và tăng cường các mẫu câu phục vụ viết luận, phản biện và diễn đạt học thuật
Phiên bản 3.0 giảm các cấu trúc mang tính đơn lẻ và tăng cường các mẫu câu phục vụ viết luận, phản biện và diễn đạt học thuật

Việc nắm vững hệ thống ngữ pháp HSK 5 là nền tảng quan trọng để nâng cao khả năng đọc hiểu và viết luận ở trình độ cao. Đây cũng là bước đệm giúp người học phát triển tư duy ngôn ngữ một cách logic và chuyên sâu hơn.

 

logo
Học Bá - Hệ thống giáo dục Hán ngữ trực tuyến uy tín top đầu Việt Nam
Zalo